5- وضعيت جوشكاري(Position)
بر اساس (QW-405) ASME وضعيتهاي تخت (Flat)، افقي (Horizontal)، عمودي (Vertical) و بالاي سر (Overhead)
كدهاي ذيل جهت درج در WPS الزامي ميباشد.
|
جوشكاري شياري ورق |
جوشكاري شياري لوله |
جوشكاريگوشهايورق |
جوشكاريگوشهايلوله |
|
وضعيت |
علامت |
وضعيت |
علامت |
وضعيت |
علامت |
وضعيت |
علامت |
|
تخت |
1G |
چرخشافقي
لوله |
1G |
تخت |
1F |
لوله مورب با چرخش |
1F |
|
افقي |
2G |
لوله در حالتعمودي |
2G |
افقي |
2F |
لوله ثابت عمودي |
2F |
|
عمودي |
3G |
لولهافقيثابت |
5G |
عمودي |
3F |
لولهافقيبا چرخش |
2FR |
|
بالاي سر |
4G |
لوله مورب ثابت |
6G |
بالاي سر |
4F |
لوله عمودي جوشبالايسر |
4F |
1-5- وضعيت شيار (Position Of Groove)
دو ستون سمت راست جدول ارائه شده در بالا نشانگر وضعيت شيار ميباشند.
2-5- سمت پيشرفت جوشكاري (Progression)
معمولاً از اصطلاحات ذيل استفاده ميشود.
· سر بالا Upward or Uphill
· سرپايين Downward or Downhill
· چپ به راست Left To Right ( L R )
· راست به چپ ( R L ) Left To Right
3-5- موارد ديگر (Other)
مشخصات وضعيت جوش گوشه را ميتوان در اين قسمت عنوان نمود.
6- پيشگرمايش ( Preheat)
پيشگرم كردن جهت كاهش گراديان حرارتي، كاهش ايجاد ترك و پيچيدگي قطعه مورد نياز ميباشد. دماي پيشگرم و دماي بين پاسي از نكات مهم بوده و توسط گچهاي حرارتي كنترل ميگردند. با كنترل حرارت حوضچه مذاب و دماي اطراف آن ميتوان از تشكيل فازهاي ناخواسته جلوگيري نمود. جوشكاري ننمودن در محيط كمتر از -18 درجه سانتيگراد و پيشگرم ثابت در فاصله حداقل 76mm = 3 in از محل جوشكاري و رعايت دماي بين پاسي بطوريكه حداقل دماي پيشگرم را دارا باشد از نكات مهم جوشكاري است.
1-6- درجه حرارت پيشگرم (Preheat Temp )
ميزان درجه حرارت مورد نياز جهت پيشگرم در جدول ضمائمTable 3.2 داده شده است. كه به جنس و ضخامت قطعه بستگي دارد.
2-6- درجه حرارت بين پاسي ( Interpass Temp)
درجه حرارت بين پاسي نيز از Table 4.2 بدست ميآيد.
3-6- نگهداري پيشگرم ( Preheat Maintenance )
مدت زمان نگهداري در دماي پيشگرم ميباشد.
4-6- موارد ديگر ( Other )
مواردي كه نياز به توضيح دارند در اين قسمت بيان ميشوند.
7- عمليات حرارتي پس از جوشكاري( تنشزدايي) (Postweld Heat Treatment)
با توجه به QW-407 استاندارد ASMEميتوان عمليات حرارتي پس از جوشكاري موادي كه P.No آنها عبارت است از 1-3-4-5-6-9-10-11 ميباشد به شرح ذيل تقسيمبندي نمود:
الف- بدون PWHT
ب- PWHT بالاي درجه بحراني بالاي (مانند نرمالهكردن)
ج- PWHT بالاي درجه حرارت بحراني بالايي به همراه عمليات حرارتي ثانويه زير درجهحرارت بحراني پايين ( مانند كوئنچ- تمپر)
ه- PWHT بدون ذكر محدوده درجه حرارتي مشخص
1-7- درجه حرارت ( Temperature )
معمولاً با توجه به رايج بودن عمليات حرارتي براي حالت (ب) يعني زير درجه حرارت بحراني پاييني، تقسيمبندي زير براي اين حالت صورت ميپذيرد:
در مورد فولادهاي كوئنچ تمپر حداكثر ( 1100º F) 590 درجه سانتيگراد.
براي ساير فولادها در محدوده (1100-1200ºF) 650 درجه سانتيگراد.
درجه حرارت كوره به هنگام قرار دادن نمونه در آن بايد از (600º F) 315 درجه سانتيگراد بیشتر باشد.
2-7- زمان نگهداري (Time Range)
زمان لازم جهت تنش زدايي بسته به هر اينچ ضخامت قطعه تغيير ميكند. معمولاً در مورد فولادهاي كوئنچ تمپر ،درجه حرارت كمتر از ديگر فولادها اختيار ميشود لذا بايد زمان تنش زدايي افزايش يابد. درجداول ذيل حداقل زمان نگهداري در كوره تنش زدايي فولادهاي غيركونچ تمپر و ميزان افزايش زمان نگهداري به ازای كاهش درجه حرارت آمده است:
در حين گرم كردن اختلاف دماي دو قسمت از قطعه به فاصله 4.6mm نبايد از 140 درجه سانتيگراد تجاوز نمايد.
در حين نگهداري در درجه حرارت تنشزدايي اختلاف دماي هيچ دو نقطهاي از قطعه نبايد از 830 درجه سانتيگراد تجاوز نمايد.
براي تنشزدايي لولهها، مخزنها و اشكال دوار با استفاده از كه در آن D قطر لوله بر حسب ميليمتر است ضخامت معادل مقطع محاسبه شده و پس از مقايسه بيشترين ضخامت مقطع حقيقي قطعه با مقدار فوق الذكر ، زمان نگهداري و نرخ گرمايش وسرمايش بدست ميآيد.
|
حداكثر ضخامت مقطع X 2in(51mm) |
1/4 in- 2 in
(6.4mm-51mm) |
X 1/4in(6.4mm) |
|
زمان نگهداري 2.15 |
1hr/in |
15min |
|
ميزان كاهش دما C(F) |
28(50) |
56(100) |
84(150) |
112(200) |
|
حداقل نگهداري به ازاي هر اينچ |
2 |
3 |
5 |
10 |
3-7- موارد ديگر( Other)
مواردي همچون نوع كوره و گراف عمليات حرارتي را ميتوان ذكركرد
8- گاز ( Gas)
بر اساس QW-408 استاندارد ASME تكميل ميگردد.
1-8- نوع گاز محافظ ( Shielding Gas)
نوع گاز همچون Ar و Co2 يا ميكس، نيتروژن ذكر ميگردد. در صورتيكه از تكنيك دمش گاز جهت حفاظت پشت شيار جوش استفاده مي گردد، الزامي است .
در فرايندهاي جوشكاري با سوخت گازي (OFW)يا Oxy Fuel Weldingنوع سوخت (اكسيژن،اكسي استيلن ،بوتان يامخلوط اكسيژن و اكسي استيلن ) ذكر ميگردد.
2-8- در صد تركيب مخلوط گاز (Percent Composition Mixture Gas )
در صد مخلوط گاز يا خلوص آن در اين قسمت ضروري است .
3-8- نرخ جريان گاز (Flow Rate )
نرخ جريان گاز محافظ در اين قسمت ثبت مي گردد.
4-8-گاز محافظ پشتي (Gas Backing )
گاز محافظي كه از پشت بر شيار جوش دميده ميشوددر اين قسمت ذكر مي گردند .
5-8- تركيب گازمحافظ كمكي (Trailing Shielding Gas Composition )
در صورت استفاده در اين قسمت ذكر ميگردد .
6-8- موارد ديگر (Other )
در صورت نياز به اطلاعات ديگر در اين قسمت ذكر ميگردد.
9- مشخصات الكتريكي (Electrical Characteristic )
تغيير در نوع و قطبيت جريان الكتريكي موجب تغيير در كيفيت جوش ميگرددكه يكي از عوامل موثر به ميزان گرماي ورودي ميباشد .
1-9- نوع جريان مستقيم با متناوب (Current A.C Or D.C)
در صورت استفاده از جريان D.C نشان دادن قطبيت جريان لازم است . شروع قوس باA.C مشكل
مي باشد ودر فرايندهاي همچون (TIG ) كه شروع قوس مشكلي ندارد از A.Cاستفاده مي شود .
2-9- قطبيت (Polarity)
معمولاً در نوع الكترود مثبت عمق نفوذ جوش بيشتر خواهد بود .
علائم اختصاري قطبيتها به شرح ذيل مي باشند .
اتصال الكترود به قطب مثبت در جريان مستقيم ( پلاريته معكوس)
DCEP= Direct current Electrode Position
اتصال الكترود به قطب منفي در جريان مستقيم ( پلاريته مستقيم)
DCEN= Direct Current Electrode Negative
3-9- شدت جريان (Ampers Range)
با توجه به نوع فرايند، قطر الكترود، ميزان نفوذ جوش مورد نظر و شدت جريان انتخاب ميگردد. شدت جريان مورد نياز
در فرايندهاي مختلف جوشكاري در جدول ذيل ذكر شده است:
|
فرايند جوشكاري |
قطر الكترود |
آمپر |
فرايند جوشكاري |
قطر الكترود |
آمپر |
|
SMAW |
1.5mm |
25-60 |
SAW |
1.6mm |
250-370 |
|
SMAW |
2 |
35-80 |
SAW |
2 |
325-500 |
|
SMAW |
2.5 |
50-120 |
SAW |
3.2 |
400-650 |
|
SMAW |
3.25 |
85-180 |
SAW |
4 |
475-850 |
|
SMAW |
4 |
110-320 |
SAW |
4.8 |
700-950 |
|
SMAW |
5 |
150-400 |
SAW |
5.6 |
850-1200 |
|
SMAW |
6 |
210-500 |
SAW |
6.2 |
1100-1500 |
|
SMAW |
8 |
300-600 |
SAW |
7.9 |
1500-2000 |
4-9- ولتاژ Volts (Range)
ولتاژ دستگاه معمولا در صورت مدار باز اندازه گيري ميشود . دستگاههاي جوشكاري با الكترود دستي در اقسام مختلفV 20-24 و 50-60 V موجود هستند. دستگاههاي زير پودري با 30-40 V كار ميكنند.
5-9- موارد ديگر (Other)
موارد مورد نياز ديگر در اين قسمت ذكر ميگردند .
10-تكنيك و روش كار (Technique)-
در QW-410 استاندارد ASME عنوان شده است.
1-10- گروه زنجيري يا موجي(String Or Wave Bead)
در صورت نياز به سرعت بيشتر از گروه زنجيري استفاده ميشود.
2-10- سايز كلاهك، نازل يا سوراخ عبور گاز( Orifice Or Gas Cup Size )
ميبايست سايز نازل مورد استفاده ذكر گردد.
3-10- تميزكاري اوليه و بين پاسي ( برس زدن، سنگزدن،.... )
Initial & Interpass Cleaning ( Brushing- Grinding- etc)
ميبايست نحوه كاربرد عنوان گردد.
4-10- روش برداشتن پشت جوش ( Method Of Backgouging )
به روشهاي متعدد پشت اولين پاس جوش ميتواند برداشته شود. الكترود كربني جهت ايجاد قوس، شعله اكسياستيلن و سنگ زدن.
5-10- نوسان (Oscillation)
پارامترهاي موثر بر حركت نوساني الكترود در ماشينها در اين قسمت مطرح است.
6-10- محدوده فاصله تماس لوله با كار (Contact Tube To Work Distance )
در فرايندهاي جوشكاري SAW- GMAW فاصله بين نازل نگهدارنده الكترود جوش با قطعه كار را بيان ميكند ( طول موثر الكترود ).
7-10- جوش تك پاسي يا چند پاسي در هر طرف( Multiple Or Singlepass Perside )
عنوان تك يا چند پاس در اين قسمت كافي ميباشد.
8-10- الكترودهاي تكي يا چند تايي (Multiple Or Single Electrode)
در اين قسمت تعدد الكترودها ذكر ميگردد.
9-10- سرعت حركت ( Travel Speed )
ذكر سرعت كم، نرمال يا زياد يا به صورت محاسباتي در اين قسمت الزامي ميباشد.
10-10- مواردديگر ( Other )
در صورت نياز به اطلاعات اضافي در اين قسمت بيان ميگردد.